Aktywność dzieci na świeżym powietrzu zależy nie tylko od rodziny, ale też od tego, jak zaangażowani są mieszkańcy okolicy. Tak wynika z badania naukowców z Uniwersytetu Alberty, którzy obserwowali 92 przedszkolaków. Dzieci spędzały więcej czasu na aktywnej zabawie na dworze, gdy ich rodzice czuli silną więź ze społecznością lokalną.

Jak przeprowadzono badanie

Autorem pracy jest Yeongho Hwang, który prowadził ją w ramach doktoratu na wydziale kinezjologii, sportu i rekreacji. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Journal of Physical Activity and Health”.

Aby dokładnie ocenić codzienny ruch, każde dziecko przez siedem dni, w godzinach czuwania, nosiło niewielki elastyczny pasek z akcelerometrem mierzącym intensywność ruchu oraz z nadajnikiem GPS rejestrującym miejsce pobytu. Rodzice równocześnie wypełniali ankiety o czynnikach dotyczących dziecka, rodziny i sąsiedztwa oraz prowadzili dzienniczki: zapisywali, co dziecko robiło, kiedy, gdzie i w czyim towarzystwie.

Połączenie tych danych pozwoliło wyodrębnić momenty, w których dzieci były aktywne na dworze w zabawie nieorganizowanej i poza dojazdami. Analizowano osobno aktywność lekką oraz umiarkowaną do intensywnej, a także obie łącznie.

Co okazało się najważniejsze

Po uwzględnieniu pory roku okazało się, że czynniki indywidualne i rodzinne wyjaśniały stosunkowo niewielką część różnic w czasie spędzanym na zabawie na dworze. Najwięcej wnosiły czynniki społeczne związane z sąsiedztwem: dodatkowo tłumaczyły one od 9 do 12 proc. tych różnic w każdej z trzech miar.

Dzieci wyraźnie częściej bawiły się na zewnątrz tam, gdzie mieszkańcy angażowali się w poprawę swojej okolicy, na przykład organizując spotkania z policją i innymi grupami, by zwiększyć bezpieczeństwo. Autor zastrzega, że potrzebne są dalsze badania, ale jego zdaniem takie działania mogą wzmacniać więzi i poprawiać poczucie bezpieczeństwa. „Jeśli rodzice czują, że ich okolica jest bezpieczniejsza, mogą chętniej pozwalać dzieciom bawić się na dworze” – podkreśla Hwang.

Badacze przypominają, że swobodna zabawa ruchowa sprzyja nawiązywaniu relacji, koncentracji uwagi, redukcji stresu, budowaniu mocnych kości i dostarczaniu witaminy D. Wiąże się też z prawem dziecka do zabawy, które wynika z Konwencji o prawach dziecka ONZ. Według prof. Valerie Carson, współautorki badania, aktywna zabawa na dworze maleje z pokolenia na pokolenie, dlatego warto poznać przyczyny tego spadku.

Co to oznacza w praktyce

Badanie objęło niewielką grupę i przeprowadzono je w Kanadzie, więc nie należy mechanicznie przenosić wyników na polskie osiedla. Pokazuje jednak zależność, którą łatwo odnieść do naszych realiów: na to, czy przedszkolak wyjdzie na podwórko, wpływa nie tylko pogoda i czas rodziców, ale także to, czy okolica wydaje się bezpieczna i czy mieszkańcy się znają.

W polskich miastach podobną rolę mogą pełnić rady osiedli, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, stowarzyszenia rodziców czy inicjatywy sąsiedzkie wokół placów zabaw i skwerów. Warto też pamiętać, że to badanie wskazuje na związek, a nie dowodzi prostej przyczyny i skutku. Mimo to dla rodziców i samorządów wniosek jest praktyczny:

• rozmowy z sąsiadami o wspólnych problemach mogą poprawiać poczucie bezpieczeństwa,
• wspólne dbanie o podwórko czy plac zabaw może zachęcić rodziny do częstszych wyjść,
• sama infrastruktura nie wystarczy, jeśli rodzice nie czują się w okolicy swobodnie.

Dla zdrowia i rozwoju najmłodszych liczy się więc także to, jak funkcjonuje cała społeczność wokół domu.

Źródło: Medical Xpress – „It takes a neighborhood to keep kids active”