Prawidłowy mocz ma odcień żółtego, a jaskrawy, niemal fluorescencyjny kolor najczęściej oznacza po prostu nadmiar czegoś, co organizm wydala. Temat wrócił po wypowiedzi lekarza doradzającego w USA członkom administracji w sprawach diety, który chwalił się moczem w kolorze napoju Mountain Dew. Nefrolodzy tłumaczą, co kolor moczu naprawdę mówi o zdrowiu.

Skąd bierze się żółty kolor

Mocz zawdzięcza barwę urobilinie, pigmentowi powstającemu dzięki bakteriom jelitowym. Im więcej płynów wypijamy, tym jest jaśniejszy. Rano albo przy odwodnieniu bywa ciemniejszy.

Popularne tabele z kolorami moczu są według ekspertów mało precyzyjne. Suzanne Watnick, nefrolożka z University of Washington, mówi, że nie korzysta się z nich przy poważnych sprawach, takich jak leczenie chorób nerek. Dla większości osób lepszym drogowskazem do picia wody jest pragnienie niż zawartość toalety. Wyjątkiem są ludzie, którzy muszą dbać o duże nawodnienie, na przykład skłonni do kamicy nerkowej. U nich bardzo jasny mocz to wskazówka, że płynów jest dość.

Co zmienia kolor moczu

Nerki bez przerwy filtrują krew i dbają o właściwą równowagę wody, minerałów, soli i kwasów. Gdy są zdrowe, trudno je „przechytrzyć”. Nadmiar składników rozpuszczalnych w wodzie, w tym większość witamin i suplementów, trafia do moczu.

Nie każdy taki składnik widać. Duża ilość wołowiny zakwasza mocz, ale nie zmienia jego barwy. Inne produkty działają wyraźnie:

• witaminy z grupy B, np. ryboflawina, dają fluorescencyjną żółć,
• rabarbar może zabarwić mocz na czerwonobrązowo,
• buraki nadają mu różowy odcień.

Według Sharon Moe, nefrolożki z Indiana University School of Medicine, super fluorescencyjny lub bardzo czerwony mocz sugeruje, że jemy za dużo jakiegoś składnika albo bierzemy zbyt wiele suplementów.

Co zrobić, gdy kolor nagle się zmieni

U zdrowych osób zmiana barwy rzadko jest nagłym przypadkiem. Eksperci radzą działać po kolei:

• odstawić suplementy,
• jeśli to nie pomoże, zrezygnować z intensywnie zabarwionych produktów,
• sprawdzić listę przyjmowanych leków i zapytać lekarza, czy nowy preparat mógł zmienić kolor moczu.

Nie należy jednak samodzielnie przerywać przepisanej kuracji. U niektórych leków zmiana barwy moczu jest spodziewanym i niegroźnym skutkiem ubocznym. Pilnej konsultacji wymagają osoby z chorobą nerek oraz sytuacje, gdy towarzyszą jej nowy ból, wysypka lub silny obrzęk nóg.

Kiedy iść do lekarza i co to oznacza w Polsce

Zgłosić się trzeba, gdy mocz jest czerwony lub brązowy i nie ma ku temu przyczyny w diecie czy lekach. Może to oznaczać krwawienie w nerkach, pęcherzu lub drogach moczowych, które lekarz oceni prostym badaniem moczu. Powodem do kontroli są też:

• pienisty mocz, zwłaszcza gdy przypomina „pianę na piwie” (kilka bąbelków nie niepokoi, ale duża ilość piany może oznaczać ucieczkę białka z nerek),
• słodki lub przykry zapach,
• wyraźnie rzadsze albo częstsze oddawanie moczu,
• mętny wygląd.

Większość chorób nerek jest niewidoczna gołym okiem. W USA przewlekłą chorobę nerek ma 37 mln dorosłych, ale tylko co dziesiąty o tym wie. Najlepsza profilaktyka to utrzymywanie prawidłowego ciśnienia, dużo warzyw i owoców oraz umiar w jedzeniu mięsa. Moe ocenia wprost: „Dieta mięsożerna nie jest zdrową dietą”.

Te zasady dotyczą także Polski. Suplementy z witaminami z grupy B są u nas dostępne bez recepty, więc jaskrawy mocz po multiwitaminie nie powinien dziwić. Przy niepokojących objawach podstawowym krokiem jest zwykle badanie ogólne moczu zlecone przez lekarza rodzinnego. Nie zastąpi ono jednak oceny lekarza, jeśli zmiana koloru się utrzymuje.

Źródło: The Guardian – „Is having urine the color of Mountain Dew normal?”